«Ἡ μαρτυρία τοῦ Μαρτυρίου τῆς Ἁγίας Βαρβάρας στὸν σύγχρονο κόσμο» Ὁμιλία τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Τρίκκης, Γαρδικίου καὶ Πύλης κ.κ. Χρυσοστόμου
Εμφανίσεις: 481
Προσφωνήσεις – χαιρετισμοί – εὐχαριστίες
Στὸν σύγχρονο κόσμο, ὅπου ὁ ὀρθολογισμὸς καὶ ἡ ὑπερβολικὴ ἐμπιστοσύνη στὴν λογική, ὡς μοναδικοῦ μέσου ἐξήγησης τῶν γεγονότων τῆς ζωῆς καὶ τῶν πληροφοριῶν ἐν γένει, οἱ βίοι τῶν Μαρτύρων ἀποτελοῦν σενάρια μυθιστορημάτων καὶ παραβλέπονται ὡς ἀποκυήματα θρησκόληπτης φαντασιοπληξίας. Ὁ ἄπιστος κόσμος δὲν μπορεῖ νὰ ἐξηγήσει καμία πτυχὴ τῆς ζωῆς τῶν Μαρτύρων, οὔτε τὸν πόθο τοῦ μαρτυρίου, οὔτε τὴν ἀπάρνηση καὶ τὸν χωρισμὸ ἀπὸ πλούτη καὶ ἀξιώματα, οὔτε τὴν καρτερικὴ ὑπομονὴ τῶν βασάνων καὶ ἀσυγκρίτως περισσότερο τὴν ἐπιπόθηση τοῦ θανάτου ὡς μέσου μεταβάσεως στὴν ὄντως ζωή, οὔτε καὶ τὰ ἀμέτρητα θαύματα. Γιὰ τὸν κοσμικὰ σκεπτόμενο ἄνθρωπο ὁ Μάρτυρας στὴν καλύτερη περίπτωση εἶναι αὐτοκαταστροφικὸς σχιζοφρενὴς θρησκόληπτος, ἡ δὲ ζωή του ἀποκύημα αὐτῆς τῆς ψυχοπαθολογικῆς νόσου.
Τί σημαίνει ὅμως μάρτυρας; Γιατί ἡ Ἐκκλησία ἐπιλέγει αὐτὴ τὴ λέξη γιὰ νὰ προσδιορίσει τοὺς Ἁγίους ἐκείνους ποὺ ἔχυσαν τὰ τίμια αἵματά τους γιὰ τὴν Ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου; Μάρτυρας καλεῖται γενικότερα ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἴτε ἄκουσε εἴτε εἶδε ἕνα γεγονὸς καὶ ὡς αὐτόπτης ἢ αὐτήκοος παρέχει ἐξηγήσεις γιὰ τὶς λεπτομέρειες τοῦ γεγονότος. Σὲ ἄλλη περίπτωση μάρτυρας εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προσφέρει μιὰ μαρτυρία γιὰ ἕνα ἱστορικὸ θέμα τὸ ὁποῖο αὐτὸς ἔζησε ἢ γιὰ τὴν ἐπίλυση μιᾶς νομικῆς ὑπόθεσης γιὰ τὴν ὁποία ἔχει γνώση ὡς παριστάμενος στὸ ὑπὸ ἐκδίκαση γεγονός. Γενικότερα στὸ πεδίο τῆς νομικῆς καὶ τῆς ἀπόδοσης δικαιοσύνης ὁ μάρτυρας κατέχει ἐξέχουσα θέση τόσο στὴν πολιτικὴ ὅσο καὶ στὴν ποινικὴ δικονομία. Ὅπως βλέπετε μάρτυρας εἶναι αὐτὸς ποὺ δίνει ἀναφορὰ γιὰ κάτι ποὺ εἶδε ἢ ἄκουσε, εἶναι αὐτὸς ποὺ κοινωνεῖ μιὰν ἐμπειρία του, ἕνα βίωμά του καὶ δίνει μαρτυρία περὶ αὐτοῦ.
Στὴν περίπτωση τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ὁρολογίας μὲ μιὰ πρώτη ματιὰ μπορεῖ κανεὶς νὰ διατυπώσει ἐνστάσεις, ἀφοῦ μάρτυρες ὀνομάζονται οἱ Ἅγιοι ἐκεῖνοι ποὺ θανατώθηκαν γιὰ τὴν πίστη τους στὸ Τριαδικὸ Θεό. Ὅταν ὅμως θελήσει κανεὶς νὰ ἐξετάσει ἐνδελεχέστερα τὸ θέμα, ἔρχεται ἀντιμέτωπος μὲ τὴν ἀλήθεια ποὺ κουβαλοῦν οἱ μάρτυρες ὡς βίωμα καὶ μεταμορφωτικὴ ἐμπειρία. Τότε κατανοεῖ κανεὶς ὅτι τὸ μαρτύριο, ὡς θανάτωση γιὰ τὴν πίστη στὸν Θεὸ, δὲν εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς ἁγιότητας τοῦ Μάρτυρα ἀλλὰ τὸ τὲλος.
Στὴν ἀρχὴ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς τοῦ μάρτυρα βρίσκεται ἡ καλὴ ἀλλοίωση τῆς μετανοίας. Ὁ μάρτυρας ἔρχεται εἰς ἑαυτόν, βιώνει τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀγαπᾶ καὶ ἀπολαμβάνει τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Γίνεται μάρτυρας τῆς ἀληθείας καθιστάμενος Θεόπτης, βλέπει καὶ ἀκούει τὸν πρῶτο Μάρτυρα Ἰησοῦ Χριστό, ὁ ὁποῖος ἦρθε στὸν κόσμο γιὰ νὰ ἀφήσει τὴν μαρτυρία τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς ζωῆς ποὺ πηγάζει ἀπὸ Αὐτόν, καὶ νὰ μεταμορφώσει τὶς ζωὲς τῶν ἀνθρώπων, ποὺ θὰ πιστέψουν σὲ Αὐτὸν καὶ θὰ ἀξιωθοῦν νὰ βιώσουν τὴν Χάρη Του στὴ ζωή τους. Τὸ ἀντίτιμο τῆς μαρτυρίας αὐτῆς τοῦ Χριστοῦ γιὰ τὴν ἀλήθεια ἦταν ἡ θανάτωσή του στὸν σταυρὸ ἀπὸ ἐκείνους ποὺ «ἠγάπησαν μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς[1]». Τὴν ἴδια ἀντιμετώπιση ἔχουν καὶ οἱ μάρτυρες τῆς Μαρτυρίας τοῦ Χριστοῦ στὸν κόσμο, τὴν περιφρόνηση καὶ τοὺς ποικίλους θανάτους. Αὐτὰ γεύεται ὅποιος ἀγάπησε καὶ ἔκανε κομμάτι του τὸν Λόγο τοῦ Θεοῦ καὶ «ἕνεκά (Του) θανατώνεται ὅλην τὴν ἡμέραν» κατὰ τὴν ψαλμικὴ ῥήση.
Μάρτυρας λοιπὸν τῆς Μαρτυρίας τοῦ Χριστοῦ εἶναι καὶ ἡ δική μας Ἁγία Μεγαλομάρτυς Βαρβάρα. Τὸ δικό της Μαρτύριο κρύβει μέσα του τὴν μαρτυρία τοῦ Χριστοῦ. Σὲ κάθε ὡστόσο μαρτύριο ἡ μαρτυρία τῶν Ἁγίων προσλαμβάνει μιὰν ἰδιαίτερη μορφή. Ἡ κάθε μαρτυρία ἔχει τὰ δικά της χαρακτηριστικά, παρότι καταδεικνύει τὴν μία καὶ μοναδική ἀλήθεια. Εἶναι οἱ μαρτυρίες τῶν μαρτύρων σαν τὰ κηρύγματα καὶ τὶς θελογικὲς διατυπώσεις τῶν θεοφόρων Πατέρων ποὺ καὶ ἐκεῖνοι δίνουν τὴν μαρτυρία τῆς πίστεως. Ὅπως ὅλοι οἱ Ἅγιοι περιγράφουν τὴν Ἀλήθεια γιὰ τὸν Θεὸ μὲ τὸν δικό τους μοναδικὸ τρόπο, ἔτσι καὶ τὸ κάθε μαρτύριο ἔχει μιὰν ξεχωριστὴ μορφή, μιὰ σειρὰ γεγονότων καὶ ἄλλων παραγόντων ποὺ ὅλοι μαζὶ διαμορφώνουν τὸν χαρακτῆρα τῆς μαρτυρίας ἑνὸς Μάρτυρα.
Τὸ μαρτύριο τῆς Ἁγίας Βαρβάρας εἶναι γνωστὸ σὲ ὅλους ἐν πολλοῖς. Ἔχει δὲ μιὰν φοβερὴ ἰδιομορφία ποὺ ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι δήμιος τῆς Ἁγίας καὶ σκληρότατος διώκτης της ἦταν ὁ ἴδιος ὁ πατέρας της. Ἕνας γονιὸς ἄκαρδος, ἡ καρδιὰ τοῦ ὁποίου ἦταν δοσμένη στὴν ἁμαρτία καὶ τὴν ματαιοδοξία. Ἕνας γονέας ποὺ ἔκανε ὄνειρα γιὰ τὸ παιδί του χωρὶς τὸ παιδί του. Ποὺ ἀγαποῦσε τὴν κόρη του γιὰ τὴν ὀμορφιὰ καὶ τὴν λαμπρότητα τῶν ἠθῶν της καὶ γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τὸν καθιστοῦσε περήφανο πατέρα. Ὅταν, ὡστόσο, διαπίστωσε ὅτι ἡ κόρη του δὲν εἶχε τὶς ἴδιες ἰδέες μὲ αὐτόν, φανέρωσε παντοιοτρόπως τὴν ποιότητα τῆς κοσμικῆς ἀγάπης, μιᾶς ψευδοῦς ἀγάπης ποὺ ἐκπίπτει εὔκολα καὶ μετατρέπεται σὲ μίσος φονικό.
Ἐδῶ ἐρχόμαστε ἀντιμέτωποι μὲ τὴν μαρτυρία ποὺ δίνει ἡ βιωτὴ τοῦ πατέρα τῆς Ἁγίας, πού, ὅσο παράδοξο καὶ ἂν σᾶς φαίνεται, εἶναι μία πολὺ ἐπίκαιρη μαρτυρία καὶ τολμῶ νὰ πῶ διαχρονική. Εἶναι ἡ μαρτυρία τῆς ἐγωιστικῆς ἀγάπης ἑνὸς ἀνθρώπου πρὸς τὸν ἄλλον. Μιᾶς ἀγάπης ποὺ στὴν πραγματικότητα ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀγάπη, ἀλλὰ εἶναι μιὰ διεστραμμένη κατάσταση σχέσης μὲ τὸν πλησίον, στὴν ὁποία ὁ ἄνθρωπος ἀναζητᾶ μανιωδῶς αὐτοπραγμάτωση μέσα ἀπὸ τὴν κτητικὴ σχέση πρὸς τὸν ἄλλον. Ἔτσι ὁ συνάνθρωπος εἴτε αὐτὸς εἶναι τέκνο, εἴτε σύζυγος, εἴτε οἰκεῖος καὶ φίλος ὀφείλει νὰ ὑπάρχει μόνον μὲ τὸν τρόπο ποὺ ὑπαγορεύει ἡ λογικὴ τοῦ δῆθεν ἀγαπῶντος. Αὐτὸ δὲν συμβαίνει σήμερα μὲ τὶς δολοφονίες μεταξύ συζύγων; μὲ τὶς αὐτοκτονίες καταπιεσμένων παιδιῶν, ἡ ζωὴ καὶ τὸ μέλλον τῶν ὁποίων εἶναι προδιαγεγραμμένο ἀπὸ τοὺς γονεῖς τους; Πόσοι γονεῖς δὲν γίνονται μέχρι σήμερα πολέμιοι τῶν ἴδιων τῶν παιδιῶν τους, ὅταν αὐτὰ ἐπιλέγουν νὰ ζήσουν ἐν Χριστῷ. Μέσα στὴν ἱερατική μας διακονία ὅλοι ἀνεξαιρέτως γνωρίζουμε τουλάχιστον μία περίπτωση κληρικοῦ ποὺ δέχθηκε πόλεμο ἀπὸ τοὺς γονεῖς του. Πολλὲς φορὲς οἱ γονεῖς παύουν παντελῶς τὴν ἐπικοινωνία τους μὲ τὰ παιδιά τους, δὲν δέχονται νὰ ἀκούσουν τίποτε γιὰ αὐτά, ἐπειδὴ ἐπέλεξαν νὰ γίνουν κληρικοὶ ἢ καὶ μοναχοί. Πόσοι γονεῖς ἐμποδίζουν τὰ παιδιά τους ἀπὸ τὴν εὐσέβεια καὶ ψυχραίνουν τὴν θέρμη ποὺ γεννᾶται στὶς ἀθῶες καρδιὲς τῶν νέων παιδιῶν ἀπὸ τὴν Χάρη του Θεοῦ; Ἕνας τέτοιος βάναυσος πατέρας δίνει τὴν μαρτυρία τοῦ ἤθους τῶν ἀνθρώπων ποὺ ζοῦν μακριὰ ἀπὸ τὴν μαρτυρία τοῦ Χριστοῦ.
Ἂς ἔρθουμε ὅμως στὴν Ἁγία. Νέα, ὄμορφη, μορφωμένη, πλούσια, μὲ εὐγενικὴ καταγωγὴ καὶ ὅμως τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν τὴν συγκινεῖ, δὲν τὴν ὁδηγεῖ στὴν ἔπαρση καὶ τὴν ἐγωιστικὴ ἀναζήτηση αὐτοπραγμάτωσης. Θησαυρίζει τὴν καρδιά της στὸν οὐρανὸ τῆς ἀγάπης τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἐκεῖ βρίσκει τὸν αἰώνιο θησαυρὸ καὶ δὲν ἀφήνει κανέναν νὰ τῆς τὸν κλέψει. Ἔτσι δίνει μὲ τὴν ζωή της τὴν πρώτη μαρτυρία τῆς μαρτυρίας τοῦ Χριστοῦ ποὺ διδάσκει: «Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι· θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸςὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν»[2].
Τί διδάσκει αὐτὴ ἡ νεαρὴ κοπέλα σὲ ὅλους μας σήμερα; Τὴν μετάθεση τῆς καρδιᾶς μας καὶ τοῦ νοῦ μας. Μὴν ψάχνετε τὴν Χαρὰ, τὴν Ἀγάπη, τὴν Εἰρήνη καὶ ἐνγένει τὸ καλὸ μέσα στὸν ψεύτικο καὶ κακὸ αὐτὸ κόσμο. Μιὰ ματιὰ στὴν κίβδηλη ἀγάπη του καὶ τὶς ψεύτικες ἀρετές του εἶναι ἀρκετὴ γιὰ νὰ πιστεῖτε. Στρέψτε τὴν καρδιὰ καὶ τὴν ψυχή σας ὁλόκληρη στὸν Χριστό, γιατὶ στὸ πλήρωμα, δηλαδὴ στὸ γέμισμα τῆς σχέσης σας μαζί Του θὰ βρεῖτε τὴν πληρότητα τοῦ εἶναι σας. Καὶ τὸ μήνυμά της δὲν εἶναι λόγια, εἶναι ἡ ζωή της. Δὲν ἔκανε μεγάλα κηρύγματα μὲ σχήματα λόγου καὶ ποικιλομορφίες ῥητορικές. Θυσιάστηκε
γιὰ νὰ δείξει τὴν δύναμη τοῦ Χριστοῦ στὸν κόσμο, νὰ γίνει ἡ ἴδια ἕνα ἐφαρμοσμένο Εὐαγγέλιο στὰ χέρια ὅλων μας. Μιὰ ζωντανὴ πρόσκληση στὴν ἐν Χριστῷ ζωή.
Καὶ ὁ Χριστὸς ὅμως δὲν τὴν ἄφησε ἀμάρτυρη. Ὅταν εἶχε ὑποστεῖ τόσες κακώσεις, πληγὲς καὶ ἐξουθένωση, τῆς φανερώθηκε, τὴν ἐνίσχυσε μέσῳ τῆς θεοπτείας, τῆς ἔδωσε τὴν πιστοποίηση γιὰ ἀκόμη μιὰ φορὰ τῆς ἀλήθειας καὶ παρενέβη μέσα στὴν κτιστότητά της θεραπεύοντάς την, γιὰ νὰ δώσει ἄλλη μία μαρτυρία: ὅτι ἡ παντοδυναμία του θὰ μποροῦσε νὰ καταστήσει τὴν μάρτυρα ἀθάνατη, ἀλλὰ δὲν τὸ πράττει. Τὴν ἀφήνει νὰ γευτεῖ τὸν μαρτυρικό θάνατο. Γιατί; Ἀφοῦ μπορεῖ νὰ τὴν σώσει. Νὰ ἡ μαρτυρία! Δὲν τὴν ἀθανατίζει ἐδῶ, διότι ἡ ζωὴ αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ ὄντως ζωή, δὲν εἶναι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν! Γίνεται μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ἡ Ἁγία κοινωνὸς τοῦ Μαρτυρίου τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεώς Του. Ὅταν στέκει τελείως θεραπευμένη ἑνώπιον τῶν δημίων ποὺ τῆς εἶχαν ξεσχίσει τὸ σῶμα πρωτύτερα, κηρύττει καὶ μὲ τὰ λόγια τῆς ὁμολογίας της περὶ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, καὶ μὲ τὸ κάλος τοῦ σώματός της τὴν μεγάλη ἀλήθεια τῆς Παντοδυναμίας τοῦ Θεοῦ.
Πολλὰ θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε, ὡστόσο ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου μᾶς ἀναγκάζει νὰ ἀρκεστοῦμε σὲ αὐτὰ. Μόνον ἐπιτρέψτε μου μιὰν ἀκόμη παρατήρηση. Ἡ μαρτυρία τῆς Ἁγίας στὸν σύγχρονο κόσμο εἶναι μπροστά μας σήμερα. Τὸ γεγονὸς ὅτι 1.700 καὶ πλέον χρόνια μετὰ τὸν θάνατό της τὰ θαυματουργά της λείψανα προσκυνοῦνται ἀπὸ πλήθη ἀνθρώπων καὶ ἐπιτελοῦν θαύματα καὶ παντοδαπὲς ἰάσεις εἶναι ἡ μαρτυρία τῆς Ἁγίας, ὅτι τὸ πείραμα τῆς θεώσεως, στὸ ὁποῖο μᾶς προτρέπει ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία εἶναι ἐπιτυχὲς καὶ ἡ ζωὴ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ὁδηγεῖ στὴν ὄντως ζωή, στὴν ὁποία εὔχομαι ὅλοι νὰ φτάσουμε μὲ τὶς πρεσβεῖες της. Ἀμήν.
[1] Ἰω. 3,18
[2] Μτθ. 6,19-21